Không cần đọc hết báo cáo tài chính. Bảy chỉ số dưới đây đủ để nhận ra sớm khi có điều gì đó đang đi sai hướng.
Đọc ít nhưng đọc đúng
Báo cáo tài chính đầy đủ có hàng trăm dòng. Với chủ doanh nghiệp bận rộn, theo dõi vài chỉ số cốt lõi một cách đều đặn có giá trị hơn nhiều so với đọc toàn bộ báo cáo mỗi quý một lần.
Bảy chỉ số
1. Doanh thu theo tháng và theo cùng kỳ. So sánh với tháng trước cho thấy xu hướng ngắn hạn; so sánh với cùng kỳ năm trước loại bỏ ảnh hưởng mùa vụ.
2. Biên lợi nhuận gộp. Biên gộp giảm trong khi doanh thu tăng là tín hiệu cần tìm hiểu ngay — có thể do giá vốn tăng hoặc chính sách giá bị nới lỏng.
3. Chi phí cố định hằng tháng. Con số này cho biết doanh nghiệp cần đạt mức doanh thu tối thiểu bao nhiêu để hoà vốn.
4. Số dư tiền và tương đương tiền. Nên theo dõi cùng với dự báo chi trong 30–60 ngày tới, không chỉ nhìn số dư hiện tại.
5. Số ngày thu tiền bình quân. Chỉ số này tăng lên nghĩa là tiền về chậm hơn, kể cả khi doanh thu vẫn tăng.
6. Số ngày tồn kho bình quân. Áp dụng với doanh nghiệp có hàng hoá; tồn kho chậm luân chuyển là tiền bị giữ lại.
7. Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu. Cho biết mức độ phụ thuộc vào nguồn vốn vay và dư địa còn lại khi cần huy động thêm.
Cách sử dụng
Giá trị của các chỉ số nằm ở xu hướng, không phải ở con số tại một thời điểm. Một chỉ số xấu trong một tháng có thể do yếu tố bất thường; cùng chỉ số đó xấu dần qua ba tháng liên tiếp là tín hiệu cần hành động.
Nên lập một bảng theo dõi cố định, cập nhật vào cùng một thời điểm mỗi tháng, và xem lại cùng với người phụ trách tài chính.